Bugünkü yazımızda uzaklaştırma kararının nasıl ve kimler tarafından kimlere karşı alınabileceğini, hangi korumaları sağladığını, hangi süre ile verildiğini, itiraz sürecini ve ihlal edilmesi durumunda ne yapılabileceği konularında bilgi vereceğiz.
Uzaklaştırma kararı 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Kanunu kapsamında şiddet gören veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişilerin başvurabileceği bir önleyici bir hukuki tedbiridir.
Uzaklaştırma kararı alınması için kimler başvurabilir?
Uzaklaştırma kararı için toplum nezdinde yalnızca şiddet gören kadın eşin kocasına karşı başvurabileceği düşünülse de bu düşünce doğru değildir. Çünkü uzaklaştırma kararı, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin başvurabileceği bir koruma tedbiridir.
Uzaklaştırma kararı için yalnızca kadınları değil saymış olduğumuz üzere şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınları, erkekleri, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını kapsar.
Uzaklaştırma kararı kimlere karşı alınabilir?
Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan veya şiddet uygulama ihtimali bulunan kişilere karşı alınabilmektedir; bu kişiler eş veya eski eş, nişanlı, sevgili ya da aile bireyleri olabileceği gibi, mağduru ısrarlı şekilde takip eden, tehdit eden veya taciz eden tanıdık ya da tanımadık kişiler de olabilir.
Uygulamada, boşanma sürecinde bulunan eşlerden şiddete maruz kalan veya şiddet görme tehlikesi bulunan tarafın, diğer eş hakkında uzaklaştırma kararı talep ettiği ve mahkemelerce bu yönde karar verildiği sıklıkla görülmektedir.
Uzaklaştırma kararı nasıl alınır?
Uzaklaştırma kararı için kişi doğrudan karakola başvurabilir, bulunduğu yerdeki aile mahkemesine dilekçe verebilir veya bir avukat aracılığıyla başvuru yapabilir. Karakola yapılan başvurularda durum tutanak altına alınır ve gerekli işlemler için ilgili mercilere iletilir.
Mahkeme ise olayın aciliyetine göre çoğu zaman aynı başvurulan gün içerisinde uzaklaştırma kararı verebilir. Bu tür durumlarda bir avukata danışmak oldukça önemlidir. Avukat, başvuru dilekçesinin doğru şekilde hazırlanmasına yardımcı olur, sürecin hukuka uygun yürütülmesini sağlar ve kişinin haklarını en doğru şekilde savunur. Ayrıca hangi tedbirlerin talep edilebileceği, kararın ihlal edilmesi halinde neler yapılabileceği ve süreç boyunca izlenecek hukuki yol konusunda kişiye rehberlik eder. Bu nedenle uzaklaştırma kararı alınması sürecinde hukuki destek almak, hem hak kaybı yaşanmaması hem de sürecin daha sağlıklı ilerlemesi açısından büyük önem taşır.
Uzaklaştırma kararı mağdura hangi korumaları sağlar?
Uzaklaştırma kararı, şiddet mağdurunun güvenliğini sağlamak ve olası yeni şiddet olaylarını önlemek amacıyla çeşitli korumalar sağlamaktadır. Bu korumalar başta fiziksel olarak mağdura yaklaşmama olduğu gibi hakaret içeren sözlerde bulunmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, alkol ve uyuşturucu madde kullanmama gibi kanunda yazılı olan ve aşağıda saymış olduğumuz üzere birçok koruma tedbirini kapsar. Bu tedbirler;
- ● Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.
- ● Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.
- ● Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.
- ● Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde kurulması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması.
- ● Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin haller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması.
- ● Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi.
- ● Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi.
- ● Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi.
- ● Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi.
- ● Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması.
- ● Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması.
Uzaklaştırma kararı hangi süre ile verilmektedir?
Uzaklaştırma kararı çok altı ay için verilmektedir. Uygulamada genellikle somut olaya göre 1 ila 6 ay arasında değişmektedir. Bu süre kural olarak uzaklaştırma kararının ilgilisine tebliğ veya tefhimi tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Uzaklaştırma kararı şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşılması halinde, resen, korunan kişinin, müdürlük, ŞÖNİM veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine, tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine ya da aynen devam etmesine karar verilebilir. Uygulamada ise genellikle uzaklaştırma kararının uzatılması için mağdur, avukatı aracılığıyla talepte bulunmaktadır. Mağdurun kaç defa uzatma talebinde bulunabileceğine yönelik bir sınırlama mevcut değildir, tehlike geçene kadar uzaklaştırma kararının uzatılmasına yönelik talepte bulunulabilir. Uzaklaştırma kararının uzatılmasına yönelik kararlar mahkeme tarafından hızlı bir şekilde verilmektedir.
Uzaklaştırma kararına karşı itiraz edilebilir mi?
Hakkında uzaklaştırma kararı verilen kişi bu karara karşı itiraz yoluna başvurabilir. İtiraz süresi, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 2 hafta olarak belirlenmiştir. Kişi, kendisine uzaklaştırma kararı bildirildiği andan başlayarak 2 hafta içinde, kararın değişmesini veya kaldırılmasını talep edebilir.
İtiraz dilekçesi, kararı veren Aile Mahkemesi’ne sunulur ancak aynı yerde birden fazla aile mahkemesi varsa, dosya numara sırasına göre bir sonraki aile mahkemesine gönderilir; eğer tek bir aile mahkemesi varsa, o yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi itirazı inceler.
İtiraz merci, genellikle dosya üzerinden ve hızlı bir inceleme yapar. İtiraz üzerine verilen karar kesin olup, artık daha fazla itiraz yolu yoktur.
Uzaklaştırma kararının ihlal edilmesi durumunda hangi yaptırımlar uygulanmaktadır?
Uzaklaştırma kararı devam ederken karşı tarafın rahatsızlık vermeye devam ettiği durumlarda hukukençözüm yolları bulunmaktadır. Uzaklaştırma kararını ihlal eden yani mahkemece konulan yasaklara uymayan kişi için kanun “zorlama hapsi” adı verilen disiplin hapsi öngörmüştür.
Zorlama hapsi, mahkeme kararına uymayı sağlamak amacıyla uygulanan kısa süreli özgürlük kısıtlamasıdır. Tedbir kararını ihlal eden kişi hakkında, Aile Mahkemesi hâkimi tarafından, ihlalin niteliğine göre üç günden on güne kadar zorlama hapsine karar verilir.
Tedbir kararının her tekrar ihlalinde, hapsin süresi on beş günden otuz güne kadar artırılarak uygulanır. Ancak, verilecek toplam zorlama hapsi süresi altı ayı geçemez.
Boşanma davanızda ve dava süreci boyunca alınacak olan uzaklaştırma kararlarında hak kaybına uğramamak için Sarıalan&Önder Hukuk Bürosu ile aşağıdaki numaradan bizimle iletişime geçerek destek almanızı tavsiye ederiz.
Av. Cansu Eda OTURAK ÖNDER - 05349237628